Bedrijven gebruiken hun financiële persbericht voor een stortvloed aan winstbegrippen, terwijl accountants en toezichthouders vooral nettowinst en minder ebitda willen zien.
Bedrijven geven tegenwoordig verschillende winstberekeningen weer. Volgens accountant Martin Hoogendoorn voorzitter van de Raad van de Jaarverslaggeving is er maar één nettowinst en dat is de onderste post bij de winst- en verliesrekening, nadat alle kosten zijn afgetrokken. Deze Raad is verantwoordelijk voor de spelregels voor het financiële deel van het jaarverslag en de jaarrekening, maar niet voor het persbericht dat vaak meer dan een maand aan het eigenlijke jaarverslag voorafgaat. De vele varianten op het begrip nettowinst zijn in zijn ogen ‘niet misleidend, maar wel verwarrend'.
Hoogendoorn constateert dat van consistentie rond persberichten geen sprake is, terwijl de te gebruiken termen in het jaarverslag verankerd liggen in de wet. Deze worden ook niet door de accountant gecontroleerd. Bij het jaarverslag kan de accountant nog dreigen met het niet verstrekken van een goedkeurende verklaring, bij een persbericht kan dat niet.
Het financiële persbericht staat op dit moment in het middelpunt van de belangstelling. Mede door de mogelijkheden van internet kan iedere belegger of andere geïnteresseerde gemakkelijk de persberichten lezen. De brancheorganisatie Nivra (accountants) en de financiële toezichthouder Autoriteit Financiële Markten drongen er de afgelopen weken op aan dat bedrijven de echte nettowinst prominent moeten melden en wat bescheidener mogen zijn met allerlei andere winstbegrippen, zoals ebitda. Dit begrip - de winst zonder dat belastingen, rente, belastingen en afschrijvingen ervan af zijn getrokken - is nog uit de internethype afkomstig waarbij omzetgroei belangrijker was dan winst. Juist de afschrijvingen op eerder betaalde overnamepremies (goodwill) grijpt bij sommige bedrijven hard in op de nettowinst.
Uit een recent onderzoek van accountant Ernst & Young blijkt dat inmiddels alle 25 grootste beursfondsen in Nederland alternatieve winstmetingen gebruiken, maar meestal naast de reguliere termen.
Tweederde van de bedrijven brengt alternatieve cijfers prominenter dan de netto winst; Vedior staat dus beslist niet alleen. Vorige week presenteerde CSM op de eerste pagina van het persbericht alleen een nettowinst exclusief afschrijvingen die een kwart hoger lag dan de pure nettowinst. Wessanen en Buhrmann noemen drie winstcijfers, waarbij de eerste twee positief zijn en de laatste (inclusief afschrijvingen) negatief.
Het financiële pr-bureau Citigate First Financial adviseert zijn klanten om de adviezen van Nivra en AFM te volgen door de gewone nettowinst altijd te melden. Marise Bloem stelt hierbij centraal dat er niets verdoezeld wordt en dat de informatie bijdraagt aan transparantie. Zij bevestigt verder dat er veel wordt gediscussieerd over de begrippen die al of niet moeten worden genoemd.
Financieel directeur Frits Vervoort van Vedior is het ronduit oneens met de Nivra en AFM om de nettowinst centraal te stellen. ,,Ons operationeel resultaat geeft prima aan hoe wij het doen. Dat wij een nettoverlies maken heeft niets met de bedrijfsvoering te maken, maar is een boekhoudkundig effect in verband met de afschrijving van de goodwill'', zei hij tijdens de presentatie van de jaarcijfers.
Klaas Wagenaar, bestuursvoorzitter van Getronics, zit op de lijn van Vedior, maar deze automatiseerder zet wèl de nettowinst prominent in het persbericht. Maar ook voor hem is de operationele winst (dus zonder belasting, rente, afschrijving en incidentele posten) het belangrijkste cijfer. ,,Die Nivra-discussie vind ik niet zo interessant. Wel of Getronics het beter presteert, gemeten langs dezelfde lijn.
Hoogendoorn van de Raad van de Jaarverslaggeving pleit voor actie van de financiële toezichthouder AFM, omdat hijzelf geen invloed heeft op persberichten. De AFM krijgt vanaf volgend jaar de bevoegdheid bedrijven kritisch op de vingers te tikken over het jaarverslag, maar plannen voor een controle van persberichten zijn er niet. Een woordvoerder van de AFM stelt dat ze alleen controleren of bedrijven tijdig met persberichten komen en niet naar de manier waarop zij bijvoorbeeld hun winst presenteren.
Door het toegenomen lezerspubliek van persberichten pleit de code Tabaksblat ervoor om vanaf 2005 de commissarissen naar de persberichten te laten kijken voordat die de deur uitgaan. In de praktijk zal dat gebeuren door het zogeten audit-committee onder de toezichthouders, waar voldoende financiële kennis is verzameld om de directie tegengas te geven.